نسل فعلی ایکس‌باکس فقط با یه چیز یاد میشه: حرص و طمع

فیل اسپنسر بیشتر از یه دهه‌ست که ریاست ایکس‌باکس رو به عهده داره (و حالا رسما مدیرعامل Microsoft Gaming شده). تا همین اواخر میشد گفت که تو دوران مدیریت اون، برند ایکس‌باکس واقعا بازیکن‌ها رو در اولویت قرار میداد، حتی با اینکه این برند همیشه سهم بازار رو به پلی‌استیشن باخته. برای یادآوری: فیل خیلی زود کینکت رو از بسته‌ی اجباری ایکس‌باکس وان جدا کرد و اون 100 دلار اضافه رو حذف کرد که به شدت روی فروش تاثیر گذاشته بود. اولین اقدام بزرگش هم این بود که روی قابلیت اجرای بازی‌های قدیمی تمرکز کرد که بدون شک یکی از بزرگ‌ترین موفقیت‌ها بود.

بعد هم قابلیت FPS Boost روی Xbox Series باعث شد خیلی از اون بازی‌های قدیمی بهتر از قبل اجرا بشن. اسپنسر حتی سونی رو هم مجبور کرد که کراس‌پلی رو بپذیره و عادی کنه. ایکس‌باکس وان ایکس هم با ارائه‌ی 4K واقعی و اصلی، از PS4 Pro جلو زد. علاوه بر این، تو دوران اسپنسر ایکس‌باکس خیلی فراگیرتر شد، چه با معرفی دسته‌ی Xbox Adaptive Controller و چه ویژگی‌های زبانی مثل ASL تو بعضی بازی‌های استودیوی خودش. و در نهایت هم Xbox Game Pass بود که هرچند همیشه درباره‌ی اقتصاد عجیبش بحث بوده، ولی برای کاربرها ارزش خیلی زیادی داشت.

حداقل تا همین الان. توی پادکست Unlocked از IGN، من خیلی وقت‌ها به اون گیف معروف سیمپسونز اشاره می‌کنم که Sideshow Bob هی میره روی چنگک‌ها و دوباره تو صورتش می‌خوره. دلیلش هم اینه که ایکس‌باکس همیشه یه جوری خودش زحمتی که کشیده رو خراب می‌کنه، اونم معمولا فقط به خاطر تصمیمات خودش.

بذار همین ماه اکتبر رو مثال بزنم. مایکروسافت توی 30 روز آینده سه بازی هیجان‌انگیز داره: Ninja Gaiden 4 که بعد از یه دهه برگشته و دوباره اون فرنچایز پرسرعت رو زنده کرده، Keeper از استودیوی Double Fine که بعد از Psychonauts 2 حسابی روش حساب باز کردن، و The Outer Worlds 2 از Obsidian که هر بار دیدیم یا بازی کردیمش فوق‌العاده بوده. این می‌تونست یه ماه بزرگ برای ایکس‌باکس باشه، مخصوصا وقتی خیلی‌ها یادشونه که قبلا خوش‌شانس بودیم اگه توی کل یه سال سه بازی امیدوارکننده از استودیوهای خود ایکس‌باکس می‌دیدیم، چه برسه به یه ماه.

هر سه بازی هم قراره روز عرضه روی Xbox Game Pass باشن، اما اینجاست که دوباره ایکس‌باکس پا روی چنگک می‌ذاره. از همین الان باید برای این امتیاز 50 درصد بیشتر پول بدی. مایکروسافت برای سومین سال متوالی قیمت Game Pass رو بالا برده و حالا اگه بخوای به همه‌ی بازی‌های روز اول دسترسی داشته باشی، ماهی 30 دلار باید پرداخت کنی. فقط چهارده ماه پیش Game Pass Ultimate ماهی 17 دلار بود. این یعنی قیمت هم خیلی زیاد بالا رفته و هم خیلی سریع.

البته انصافا مایکروسافت یه سری چیز هم به Ultimate اضافه کرده: Ubisoft+ Classics، Fortnite Crew و استریم ابری با کیفیت بالاتر. همین امسال هم چند تا از مهم‌ترین کاندیدای بازی سال مثل Clair Obscur: Expedition 33، Hollow Knight: Silksong و Blue Prince روز اول روی Game Pass بودن. ولی همه می‌دونیم که اصلی‌ترین جذابیت Game Pass همون بازی‌های استودیوهای ایکس‌باکس روز عرضه‌ست و این افزایش قیمت دقیقا همین بخش رو هدف گرفته. (برای مقایسه، PC Game Pass هم از 12 دلار به 16.49 دلار در ماه رسیده.)

این افزایش قیمت درست بعد از بالا بردن قیمت کنسول‌های ایکس‌باکس برای دومین بار توی چهار ماه گذشته اتفاق افتاد. الان Xbox Series X قیمت عجیبی نزدیک به 800 دلار داره. اما حتی اون هم ارزون‌تر به نظر میاد وقتی کنسول دستی پر سر و صدای ROG Xbox Ally X رو ببینی که 999 دلار قیمت‌گذاری شده. البته یه نسخه ضعیف‌تر و ارزون‌تر با قیمت 599 دلار هم هست، ولی هیچکس مطمئن نیست ارزش خرید داشته باشه، چون مایکروسافت فقط نسخه‌ی قوی‌تر رو در اختیار رسانه‌ها و اینفلوئنسرها گذاشته. امیدواریم مثل Series S برای گیمرهای عادی کارآمد باشه.

تنها چیزی که مایکروسافت هنوز قیمتش رو بالا نبرده، بازی‌های استودیوهای خودش هستن. البته تلاشش رو کرد، مثلا با The Outer Worlds 2، ولی جامعه‌ی ایکس‌باکس مقاومت کرد و مایکروسافت عقب نشست. البته همه می‌دونیم که وقتی Fable، Gears of War: E-Day، Forza Horizon 6 و بقیه عرضه بشن، بالاخره قیمت بازی‌ها هم افزایش پیدا می‌کنه.

می‌دونم زمانه سختیه و سونی و نینتندو هم بی‌تقصیر نیستن. سونی هم قیمت سخت‌افزار قدیمی خودش رو بالا برده، نینتندو هم قیمت نرم‌افزارها رو برای نسل Switch 2 شدیدا افزایش داده. حتی میشه تعرفه‌های ترامپ رو مقصر دونست (مایکروسافت خودش همینو میگه). ولی آخرش همه‌چی به خود مایکروسافت برمی‌گرده. این شرکتیه با ارزش بازاری نزدیک به 4 تریلیون دلار که همزمان بارها نیرو کم کرده و در عین حال بیشتر از 80 میلیارد دلار خرج خرید استودیو و ناشر کرده. طبیعیه که خیلی‌ها الان بیشتر از قبل به پایداری مدل اقتصادی Game Pass شک کنن.

به نقطه‌ای رسیدیم که بازی کردن داره برای تازه‌واردها سخت‌تر میشه به جای اینکه آسون‌تر بشه.
“

از نظر تاریخی، همیشه قیمت کنسول‌ها پایین میومد و کتابخونه بازی‌ها هم بزرگ‌تر و بهتر می‌شد، که همین باعث می‌شد فروش بیشتر بشه و کل اکوسیستم برای همه سودمندتر باشه. الان اما، حداقل از سمت تیم ایکس‌باکس، بیشتر شبیه یه شرکته که به جای همدلی با مشتری‌هاش، فقط دنبال سود بیشتره، اون هم تو زمانی که قیمت مواد غذایی، سوخت و همه‌ی نیازهای اساسی روز به روز بالاتر میره. قبول دارم این مسائل اقتصادی تقصیر مستقیم مایکروسافت نیست، و هزینه‌های ساخت بازی هم بیشتر شده، اما انتخاب اون‌ها واضحه: سود مهم‌تر از بازیکنه.

به همین خاطر، حتی با اینکه این نسل ایکس‌باکس هنوز تموم نشده، تقریبا قطعی به نظر میاد که بیشتر از همه با طمع مایکروسافت شناخته بشه: دو بار افزایش قیمت سخت‌افزار (و احتمالا بیشتر در راهه)، سه بار افزایش قیمت Game Pass (و باز هم ادامه داره)، یک بار افزایش قیمت بازی (فعلا) و ده‌ها هزار تعدیل نیرو و بسته شدن چندین استودیو.

این ماجرا یه جورایی مثل نفرین آرزوهاست. گیمرهای ایکس‌باکس فقط یه چیز از همون اول نسل فاجعه‌بار Xbox One می‌خواستن: عرضه‌ی منظم بازی‌های خوب از استودیوهای مایکروسافت. خب، بالاخره تو 1404 داریم اینو می‌بینیم و 1405 هم خیلی امیدوارکننده به نظر میاد. ولی این اتفاق با هزینه‌ی تقریبا همه‌چیز دیگه همراه شده. و تقصیر ما نیست. تقصیر فقط به خاطر طمع مایکروسافته.

منبع : IGN